Gent is een stad die zich kenmerkt door een rijke geschiedenis, levendige cultuur en een moderne, groene toekomst. Maar onder het straatniveau ligt een verborgen wereld: een complex netwerk van ondergrondse waterleidingen, rioolkanalen, oude funderingen en zelfs onontgonnen ruimtes. Deze ondergrond vormt een cruciale, maar vaak verwaarloosde bron van potentie voor de stad. Wat Gent nog niet heeft benut, kan een game-changer worden voor duurzaamheid, economie en levenskwaliteit.

In de afgelopen jaren is er steeds meer aandacht voor de ondergrondse mogelijkheden in Gent. Een voorbeeld is het project De Gentse Schat, een initiatief dat onderzoekt hoe de oude funderingen van historische gebouwen kunnen worden omgevormd tot ondergrondse opslagruimten voor water en energie. Op dit moment zijn er al enkele pilotprojecten die aantonen dat dit een haalbare en voordelige oplossing kan zijn. Bijvoorbeeld het ombouwen van oude ondergrondse opslagtanks van de voormalige textielfabrieken naar wateropslag voor droogtebestendig landschap.

deze pagina

De ondergrondse infrastructuur van Gent is niet alleen een technisch complex netwerk, maar ook een unieke kans om de stad duurzamer te maken. Volgens onderzoek van het Gentse Ondergrondse Beheerplan (2022) zijn er in de stad ruim 15.000 kilometer aan ondergrondse leidingen en kanalen, waarvan een deel al jaren ongebruikt is. Dit omvat onder meer oude olie- en gasleidingen, die in sommige gevallen kunnen worden hergebruikt voor het opslaan van groene energie. Ook de oude funderingen van de stad, zoals die van de Sint-Baafskathedraal, kunnen worden omgevormd tot ondergrondse opslagruimten voor water, wat de stad kan helpen om te voldoen aan de toekomstige vraag naar wateropslag.

Een ander interessant voorbeeld is het project De Gentse Waterkelders, waarbij oude ondergrondse opslagruimten worden herontwikkeld tot wateropslag voor de stad. Dit project is een samenwerking tussen de gemeente Gent, waterbedrijf Waternet en lokale ondernemers. Het doel is om de stad te beschermen tegen droogte en overstromingen door het creëren van een netwerk van ondergrondse wateropslagruimten. Tot nu toe zijn er al enkele succesvolle pilotprojecten uitgevoerd, zoals de ombouw van een oude olieopslagtank in het centrum van Gent tot een wateropslagruimte voor het stadspark.

Maar de ondergrond is niet alleen een bron van water en energie. Ook de geschiedenis van Gent ligt onder het straatniveau. Onder de oude straten en gebouwen liggen resten van de Romeinse nederzetting Gentium, de middeleeuwse wanden van de stadmuur en de fundamenten van historische gebouwen zoals het Huis van de Gentse Vrijheid. Deze historische schatten kunnen worden benut om de stad te verrijken met ondergrondse musea of educatieve ruimtes. Een voorbeeld hiervan is het Gentse Ondergrondse Museum, een initiatief dat plannen heeft om een deel van de ondergrondse ruimtes om te bouwen tot een interactief museum over de geschiedenis van Gent.

De ondergrondse mogelijkheden van Gent zijn niet alleen een technisch en ecologisch voordeel, maar ook een economisch stimulans. Door de ondergrond te benutten, kunnen nieuwe bedrijven en startups worden aangetrokken die zich specialiseren in ondergrondse technologieën, zoals waterbeheer, energieopslag en historische reconstructie. Dit kan de economie van Gent versterken en nieuwe banen creëren. Bovendien kan de ondergrond een belangrijke rol spelen bij de toekomstige ontwikkeling van Gent als een groene stad. Door de ondergrond te benutten, kan de stad haar CO2-uitstoot verminderen en haar energiebehoefte verlagen.

Om deze potentie volledig te benutten, is er meer onderzoek en innovatie nodig. De gemeente Gent en lokale organisaties moeten samenwerken om de ondergrondse infrastructuur te analyseren en te optimaliseren. Daarnaast moeten er nieuwe wetgevingen en regels worden ontwikkeld om de hergebruik van de ondergrond te stimuleren. Het is belangrijk dat de stad Gent zich bewust wordt van de mogelijkheden die de ondergrond biedt en deze actief gaat benutten voor een duurzame en toekomstbestendige stad.

• Gent heeft ongeveer 15.000 kilometer aan ondergrondse leidingen en kanalen, waarvan een deel ongebruikt is.
• Oude funderingen zoals die van de Sint-Baafskathedraal kunnen worden omgevormd tot ondergrondse opslagruimten voor water en energie.
• Het project De Gentse Waterkelders heeft al succesvolle pilotprojecten uitgevoerd, zoals de ombouw van een olieopslagtank tot wateropslagruimte.
• De ondergrond kan nieuwe economische kansen bieden door het aantrekken van bedrijven en startups in ondergrondstechnologieën.
• De hergebruik van de ondergrond kan helpen om de CO2-uitstoot van Gent te verminderen en haar energiebehoefte te verlagen.