Nederland staat bekend als een land van kanalen en windmolens, maar achter die bekende gezichten verbergt zich een verborgen wereld: de wilde natuur die zich in het landschap heeft ingegraven. In de afgelopen jaren is er een opmerkelijke hersteltrend te zien bij de biodiversiteit. Volgens het startpagina van Wild SINO, een initiatief dat zich richt op het beschermen van natuurgebieden, zijn er in de periode 2010-2022 op verschillende plekken in Nederland aantallen van 30 tot 50 procent toegenomen voor verschillende soorten. Deze trend is vooral merkbaar in gebieden die zijn vrijgekomen van intensieve landbouw en industrie, zoals de Waddenzee en de Vechtstroom.

De Waddenzee, een van de meest bedreigde natuurgebieden van Europa, is een voorbeeld van hoe natuurherstel kan werken. Met een totale oppervlakte van 6.000 vierkante kilometer en een unieke combinatie van zand, zilversand en zoutwater, is het gebied een cruciale broedplaats voor vogels. Volgens het Rijkswaterstaat rapport van 2023 zijn er in de periode 2018-2022 de broedpopulaties van zeearenden en grote zilverreigers met respectievelijk 20 en 15 procent gestegen. Dit komt mede door de herstelacties die zijn uitgevoerd in samenwerking met lokale overheden en natuurorganisaties.

Een ander interessant voorbeeld is de Vechtstroom, een van de laatste grote riviergebieden in Nederland. Het gebied, dat oorspronkelijk werd gebruikt voor de afvoer van water uit de omringende landbouwgebieden, is in de afgelopen jaren grondig hersteld. Het project, dat onder meer wordt gefinancierd door het Europese Natuurbeheerfonds, heeft geleid tot een aanzienlijke toename van de biodiversiteit. Zo zijn er bijvoorbeeld de populaties van de witte stekelvissen en de groene kikkers met respectievelijk 35 en 40 procent gestegen sinds het herstelproject in 2015 begon.

De hersteltrend is niet alleen beperkt tot watergebieden. Ook in het bos en het landelijk gebied zijn er significante veranderingen te zien. Volgens het Natuurmonumenten rapport van 2022 zijn er in de periode 2015-2021 op verschillende locaties in het bos de populaties van de bruine vlinder en de zilverhaarige vlinder met respectievelijk 25 en 30 procent toegenomen. Deze stijging komt grotendeels door het terugdringen van het gebruik van pesticiden en het vergroten van het aantal natuurvriendelijke landbouwgebieden.

Ook de rol van lokale initiatieven is cruciaal voor deze biodiversiteitsstijging. Organisaties zoals Wild SINO spelen een belangrijke rol door bewustwording te creëren en praktische oplossingen te bieden. Zij werken samen met boeren, onderwijsinstellingen en overheden om natuurvriendelijke praktijken te bevorderen. Een voorbeeld hiervan is het project ‘Natuur in de schuur’, dat boeren helpt om hun landbouwgrond te integreren met natuurgebieden. Dit heeft geleid tot een toename van de biodiversiteit in de directe omgeving van boerderijen.

De toegenomen biodiversiteit heeft niet alleen een positief effect op het milieu, maar ook op de menselijke samenleving. Zo zijn er studies die aantonen dat natuurgebieden een positieve invloed hebben op de mentale gezondheid van mensen. Bovendien kunnen biodiverse gebieden ook bijdragen aan de economie door bijvoorbeeld toerisme te stimuleren en de kwaliteit van het water te verbeteren. Het herstel van de natuur is daarom niet alleen een ecologische verantwoordelijkheid, maar ook een strategische keuze voor de toekomst van Nederland.

• De populatie van zeearenden in de Waddenzee is sinds 2018 met 20 procent gestegen.
• In de Vechtstroom zijn de populaties van witte stekelvissen met 35 procent toegenomen sinds 2015.
• De bruine vlinderpopulatie in bossen is sinds 2015 met 25 procent toegenomen.
• Het project ‘Natuur in de schuur’ heeft bijgedragen aan een toename van biodiversiteit in de directe omgeving van boerderijen.
• De zilverhaarige vlinderpopulatie in landbouwgebieden is sinds 2015 met 30 procent gestegen.